API en Python

1 Wat is een API?

🎯 Leerdoelen

💡 Uitleg

Een API (Application Programming Interface) is een soort “tussenpersoon” tussen twee programma’s. Met een API kan jouw programma data opvragen of versturen naar een andere dienst — zonder dat je hoeft te weten hoe die dienst precies werkt.

Vergelijk het met een ober in een restaurant: jij (de klant) zegt wat je wilt, de ober geeft het door aan de keuken, en brengt het resultaat terug. De ober is hier de API.

Voorbeeld

Stel: je wilt in je eigen app het actuele weer laten zien. Je hoeft niet zelf alle meetstations te bouwen — je vraagt het gewoon op via de OpenWeatherMap-API.

Als jij bijvoorbeeld deze URL opent in je browser:

https://api.open-meteo.com/v1/forecast?latitude=52.37&longitude=4.90¤t_weather=true

Dan krijg je (ongeveer) dit te zien:

{
  "latitude": 52.37,
  "longitude": 4.90,
  "generationtime_ms": 0.392,
  "current_weather": {
    "temperature": 14.3,
    "windspeed": 8.1,
    "weathercode": 3
  }
}

De API geeft gegevens terug in het formaat JSON (JavaScript Object Notation). Dat is de “taal” waarin programma’s gegevens met elkaar uitwisselen. Python kan JSON direct begrijpen.

Hoe werkt het technisch?

  1. Je stuurt een request (verzoek) naar de API met een bepaalde URL (het endpoint).
  2. De server voert iets uit (zoals data ophalen uit een database).
  3. De server stuurt een response (antwoord) terug in JSON-vorm.

Een API is dus eigenlijk een manier om met een ander systeem te “praten” via het internet.

💻 Voorbeeld in Python

Met Python kun je heel makkelijk gegevens van een API ophalen met de requests-bibliotheek.

import requests

# Stuur een GET-verzoek naar de API
url = "https://api.open-meteo.com/v1/forecast?latitude=52.37&longitude=4.90¤t_weather=true"
response = requests.get(url)

# Zet de JSON-tekst om in een Python-object (dictionary)
data = response.json()

# Lees de temperatuur uit
temperatuur = data["current_weather"]["temperature"]

print(f"De temperatuur in Amsterdam is {temperatuur}°C")

💡 Opmerking: als je de foutmelding krijgt dat requests niet bestaat, installeer het pakket via de terminal met:

pip install requests

🛠️ Opdracht

  1. Installeer de requests-bibliotheek (indien nodig).
  2. Maak een nieuw Python-bestand weer.py.
  3. Kopieer de bovenstaande code en voer het programma uit.
  4. Pas het script aan zodat ook de windspeed wordt afgedrukt.
  5. Voeg een eigen stad toe door de coördinaten aan te passen (zoek op via Google Maps).

🧠 Reflectie

📤 Inleveren

⭐ Verdieping

Voor studenten die sneller klaar zijn:

2 JSON begrijpen en gebruiken

🎯 Leerdoelen

💡 Uitleg

Bij het werken met een API krijg je bijna altijd data terug in het formaat JSON – dat staat voor JavaScript Object Notation. JSON is een gestandaardiseerde manier om gegevens te structureren, zodat computers ze makkelijk kunnen lezen en versturen.

JSON lijkt een beetje op Python-code, want het gebruikt accolades { } en rechte haken [ ] voor lijsten en objecten.

Voorbeeld van JSON

{
  "personen": [
    {
      "naam": "Alice",
      "leeftijd": 25,
      "stad": "Amsterdam"
    },
    {
      "naam": "Bob",
      "leeftijd": 32,
      "stad": "Rotterdam"
    },
    {
      "naam": "Charlie",
      "leeftijd": 42,
      "stad": "Utrecht"
    }
  ]
}

We zien hier een JSON-object met één sleutel (personen) die een lijst bevat met drie personen. Elke persoon heeft drie eigenschappen: naam, leeftijd en stad.

JSON in Python lezen

Python heeft standaard de bibliotheek json waarmee je JSON-data kunt inlezen of wegschrijven.

import json

# JSON-bestand lezen
with open("data.json") as bestand:
    data = json.load(bestand)

# Gegevens verwerken
personen = data["personen"]

for persoon in personen:
    naam = persoon["naam"]
    leeftijd = persoon["leeftijd"]
    stad = persoon["stad"]
    print(f"{naam} is {leeftijd} jaar oud en woont in {stad}.")

In deze code:

JSON en Python-dictionaries

De JSON-structuur lijkt sterk op de manier waarop Python met dictionaries werkt:

persoon = {
  "naam": "Ahmed",
  "leeftijd": 19,
  "stad": "Amstelveen"
}

print(persoon["naam"])  # Geeft 'Ahmed'

Daardoor kun je JSON en Python eenvoudig combineren.

🛠️ Opdracht

  1. Maak een nieuw bestand data.json en plak daarin de JSON-gegevens uit het voorbeeld hierboven.
  2. Maak een Python-bestand lees_json.py met de voorbeeldcode.
  3. Voer het script uit en controleer of alle namen, leeftijden en steden worden getoond.
  4. Voeg een vierde persoon toe aan het JSON-bestand en laat het script opnieuw draaien.
  5. Verander de uitvoer zodat het script zinnen afdrukt als:
    “Alice woont in Amsterdam en is 25 jaar oud.”

🧠 Reflectie

📤 Inleveren

⭐ Verdieping

Voor studenten die sneller klaar zijn of extra willen oefenen:

3 Data ophalen van een API (GET)

🎯 Leerdoelen

💡 Uitleg

In de vorige les heb je geleerd hoe JSON eruitziet en hoe je het kunt lezen in Python. In deze les gaan we een stap verder: we halen live data op van een echte API op het internet.

Wat is een GET-request?

Een GET-request is het meest gebruikte type verzoek op het web. Wanneer je bijvoorbeeld een website bezoekt, stuur je onbewust een GET-request naar de server om de pagina op te vragen. Bij een API vraag je met zo’n verzoek om gegevens, zoals een lijst met gebruikers, producten of berichten.

De JSONPlaceholder API

Om te oefenen gebruiken we een gratis en veilige test-API: https://jsonplaceholder.typicode.com/

Deze API simuleert een echte webservice met data zoals:

Voorbeeld

import requests
import json

# 1️⃣ Stuur een GET-request naar de API
response = requests.get("https://jsonplaceholder.typicode.com/users")

# 2️⃣ Controleer of het verzoek is gelukt
if response.status_code == 200:
    print("✅ Data succesvol opgehaald!\n")
else:
    print("❌ Er ging iets mis:", response.status_code)

# 3️⃣ Zet de JSON-response om naar een Python-object
data = response.json()

# 4️⃣ Toon de naam en e-mail van elke gebruiker
for gebruiker in data:
    naam = gebruiker["name"]
    email = gebruiker["email"]
    print(f"{naam} — {email}")

💡 Opmerking: Als je de foutmelding krijgt dat requests niet is geïnstalleerd, doe dan:
pip install requests

🛠️ Opdracht

  1. Maak een nieuw Python-bestand api_get.py.
  2. Kopieer de bovenstaande code en voer het programma uit.
  3. Controleer of de namen en e-mails van alle gebruikers netjes worden weergegeven.
  4. Pas het script aan zodat het ook het address toont (straat + stad).
  5. Druk aan het eind af hoeveel gebruikers er in totaal zijn opgehaald.

🧠 Reflectie

📤 Inleveren

⭐ Verdieping

Voor studenten die sneller klaar zijn of meer willen begrijpen:

⚙️ Bonusopdracht (extra uitdaging)

Maak een programma dat de langste gebruikersnaam zoekt:

langste = ""
for gebruiker in data:
    if len(gebruiker["username"]) > len(langste):
        langste = gebruiker["username"]

print(f"De langste gebruikersnaam is: {langste}")

Voeg dit toe aan je script en test of het werkt.

4 filteren, bewerken en combineren via de API

🎯 Leerdoelen

💡 Uitleg

In de vorige les heb je geleerd hoe je gegevens kunt ophalen via een API. Vaak wil je echter niet alle gegevens gebruiken, maar alleen de stukken die relevant zijn. Daarvoor kun je de data filteren en bewerken met Python.

Filteren van data

Stel dat we opnieuw data ophalen van de JSONPlaceholder API, maar nu willen we alleen de gebruikers zien die in de stad South Christy wonen.

import requests

response = requests.get("https://jsonplaceholder.typicode.com/users")
data = response.json()

print("Gebruikers uit South Christy:\n")

for gebruiker in data:
    if gebruiker["address"]["city"] == "South Christy":
        print(f"- {gebruiker['name']} ({gebruiker['email']})")

In dit voorbeeld gebruiken we een eenvoudige if-voorwaarde binnen een for-loop om te bepalen wie aan onze voorwaarde voldoet.

Bewerken van data

Soms wil je data herschrijven of samenvatten. Bijvoorbeeld: alle e-mailadressen in hoofdletters tonen.

for gebruiker in data:
    email = gebruiker["email"].upper()
    print(f"{gebruiker['name']} — {email}")

Combineren van data

Je kunt ook data uit verschillende bronnen combineren. Bijvoorbeeld: we halen een lijst met posts op van dezelfde API en koppelen die aan de gebruikers.

# Haal gebruikers op
users = requests.get("https://jsonplaceholder.typicode.com/users").json()

# Haal posts op
posts = requests.get("https://jsonplaceholder.typicode.com/posts").json()

# Combineer: toon hoeveel berichten elke gebruiker heeft geplaatst
for user in users:
    user_id = user["id"]
    user_posts = [p for p in posts if p["userId"] == user_id]
    print(f"{user['name']} heeft {len(user_posts)} berichten geplaatst.")

Hier gebruiken we een list comprehension om alle berichten te selecteren die bij de juiste gebruiker horen. Dit is een veelgebruikte techniek bij het analyseren van API-data.

🛠️ Opdracht

  1. Maak een nieuw Python-bestand api_filter.py.
  2. Haal met requests de gebruikers op via de JSONPlaceholder API.
  3. Filter de lijst zodat alleen gebruikers met een e-mailadres dat eindigt op .org worden getoond.
  4. Toon hun naam, e-mailadres en stad in één nette regel.
  5. Print onderaan hoeveel gebruikers aan de voorwaarde voldeden.

🧠 Reflectie

📤 Inleveren

⭐ Verdieping

Voor studenten die extra willen oefenen of hun kennis willen uitbreiden:

⚙️ Bonusopdracht – Data combineren

Combineer de gegevens van twee endpoints: /users en /posts. Laat per gebruiker zien:

for user in users:
    count = sum(1 for p in posts if p["userId"] == user["id"])
    print(f"{user['name']} — {count} posts")

💡 Tip: gebruik sum() met een generator in plaats van een hele lijst voor meer efficiëntie.

5 Data verzenden naar een API (POST)

🎯 Leerdoelen

💡 Uitleg

Tot nu toe hebben we alleen data opgehaald met GET-requests. In deze les leren we hoe we data kunnen versturen met een POST-request. Dit gebruik je bijvoorbeeld als je een formulier indient, een nieuw record toevoegt aan een database of een bericht plaatst via een webservice.

GET vs POST

Kenmerk GET POST
Doel Data ophalen Data versturen of aanmaken
Verzending Data gaat via de URL Data gaat via de request-body
Geschikt voor Lezen van data Invoeren, updaten of verwijderen
Voorbeeld GET /users POST /users

Een eenvoudige POST-request

We gebruiken opnieuw de test-API JSONPlaceholder. Daar kun je zonder risico POST-verzoeken naartoe sturen — de server doet alsof er iets wordt toegevoegd, maar bewaart het niet echt.

import requests

# De URL van de API
url = "https://jsonplaceholder.typicode.com/posts"

# De data die we willen verzenden
nieuwe_post = {
    "title": "Mijn eerste API-bericht",
    "body": "Dit is een testbericht dat via Python is verstuurd.",
    "userId": 1
}

# Verstuur de data als JSON
response = requests.post(url, json=nieuwe_post)

# Controleer het resultaat
print("Statuscode:", response.status_code)
print("Serverantwoord:")
print(response.json())

✅ Als alles goed gaat, geeft de server een statuscode 201 Created terug en toont hij de nieuwe data met een automatisch toegevoegd ID.

Tip: gebruik van headers

Sommige API’s eisen dat je expliciet vermeldt welk datatype je verstuurt. Dat doe je met HTTP-headers:

headers = {"Content-Type": "application/json"}
response = requests.post(url, json=nieuwe_post, headers=headers)

Verwerking van de response

De API-response is meestal ook JSON. Je kunt die omzetten naar een Python-dict:

data = response.json()
print("Nieuwe post-ID:", data["id"])

🛠️ Opdracht

  1. Maak een nieuw Python-bestand api_post.py.
  2. Gebruik de URL https://jsonplaceholder.typicode.com/posts.
  3. Verstuur een nieuw “bericht” met een zelfgekozen titel, tekst en userId.
  4. Toon de statuscode en de ID die je van de server terugkrijgt.
  5. Controleer of de server de data correct terugstuurt.

🧠 Reflectie

📤 Inleveren

⭐ Verdieping

Voor studenten die verder willen experimenteren:

6 Authenticatie en beveiligde API’s 

🎯 Leerdoelen

💡 Uitleg

Tot nu toe hebben we gewerkt met openbare test-API’s zoals JSONPlaceholder. In de praktijk zijn de meeste API’s echter afgeschermd: je hebt een sleutel of token nodig om toegang te krijgen. Dit voorkomt misbruik en zorgt ervoor dat alleen geautoriseerde gebruikers data kunnen lezen of wijzigen.

Wat is een API-key?

Een API-key is een unieke code (meestal een lange reeks letters en cijfers) die je van de aanbieder van de API ontvangt. De key identificeert jou als gebruiker. Je voegt deze toe aan je request, meestal via de headers.

import requests

url = "https://api.openweathermap.org/data/2.5/weather"
params = {"q": "Amsterdam", "appid": "JOUW_API_KEY"}

response = requests.get(url, params=params)
print(response.json())

Hier gebruik je de appid-parameter die vereist is door de OpenWeatherMap-API. Als de key ongeldig is, krijg je een foutmelding zoals:

{
  "cod": 401,
  "message": "Invalid API key"
}

Wat is een Bearer Token?

Een Bearer Token wordt vaak gebruikt bij modernere API’s (zoals van Google, GitHub of Rentman). Je krijgt dit token na het inloggen of registreren, en voegt het toe aan de Authorization-header:

import requests

url = "https://api.github.com/user"
headers = {
    "Authorization": "Bearer JOUW_ACCESS_TOKEN"
}

response = requests.get(url, headers=headers)
print(response.status_code)
print(response.json())

De header vertelt de server: “deze gebruiker is geverifieerd”. Als de token niet klopt of verlopen is, krijg je een 401 Unauthorized of 403 Forbidden statuscode.

Headers en veiligheid

Headers zijn extra stukjes informatie die met elk verzoek worden meegestuurd. Behalve Authorization worden ook vaak gebruikt:

headers = {
    "Authorization": "Bearer JOUW_TOKEN",
    "Content-Type": "application/json",
    "Accept": "application/json"
}

🔐 Belangrijk: Deel nooit je API-key of token in code die je publiceert. Gebruik in echte projecten bij voorkeur een .env-bestand om sleutels veilig op te slaan.

🛠️ Opdracht

  1. Maak een bestand api_secure.py.
  2. Kies een gratis API die authenticatie vereist (bijv. OpenWeatherMap, TMDB of NewsAPI) en vraag een eigen key aan.
  3. Maak een GET-verzoek met je API-key of token.
  4. Print enkele relevante velden uit het JSON-antwoord (bijv. temperatuur, titel, of naam).
  5. Vang foutmeldingen af met if response.status_code != 200: en geef een duidelijke melding weer.

🧠 Reflectie

📤 Inleveren

⭐ Verdieping

⚙️ Bonusopdracht – Sleutelbeheer

Maak een extra bestand .env in dezelfde map met daarin:

API_KEY=JOUW_API_KEY_HIER

Installeer daarna de library python-dotenv en gebruik deze code:

from dotenv import load_dotenv
import os, requests

load_dotenv()
api_key = os.getenv("API_KEY")

response = requests.get(f"https://api.openweathermap.org/data/2.5/weather?q=Haarlem&appid={api_key}")
print(response.json())

Zo leer je hoe professionele ontwikkelaars veilig met API-sleutels omgaan.

7 Data visualiseren uit een API (duo-opdracht)

🎯 Leerdoelen

💡 Uitleg

Tot nu toe hebben we geleerd hoe je gegevens uit een API kunt ophalen en verwerken. Maar data krijgt pas echt waarde als je het visueel maakt. Denk aan grafieken, diagrammen of lijsten die trends of verbanden laten zien.

In deze les gaan jullie in duo’s werken aan een kleine toepassing die data ophaalt uit een openbare API, zoals:

Samen ontwerpen jullie een klein Python-script dat deze data ophaalt, verwerkt en visualiseert. Je gebruikt hiervoor matplotlib of een eenvoudige print()-weergave in tabelvorm.

Voorbeeld

Hieronder een voorbeeld dat de temperatuur van de komende dagen ophaalt uit de Open-Meteo API en weergeeft in een lijn­grafiek:

import requests
import matplotlib.pyplot as plt

url = "https://api.open-meteo.com/v1/forecast"
params = {"latitude": 52.37, "longitude": 4.9, "daily": "temperature_2m_max", "timezone": "Europe/Amsterdam"}

response = requests.get(url, params=params)
data = response.json()

dagen = data["daily"]["time"]
temperaturen = data["daily"]["temperature_2m_max"]

plt.plot(dagen, temperaturen, marker='o')
plt.title("Maximale temperatuur in Amsterdam (komende week)")
plt.xlabel("Datum")
plt.ylabel("Temperatuur (°C)")
plt.grid(True)
plt.show()

Dit voorbeeld toont de kern van deze les: data ophalen, selecteren, en weergeven in een grafiek. Jullie mogen zelf een andere dataset of onderwerp kiezen.

🛠️ Duo-opdracht – Bouw je eigen datavisualisatie

👥 Werkvorm

Werk in duo’s. Verdeel de rollen als volgt:

🧩 Opdrachtstappen

  1. Kies samen een API die jullie interessant vinden (zie de lijst hierboven).
  2. Bestudeer de documentatie van de API om te ontdekken hoe je data kunt ophalen.
  3. Maak een Python-script dat:
    • Een API-verzoek uitvoert met requests.
    • De ontvangen JSON-gegevens filtert tot de belangrijkste velden.
    • De resultaten weergeeft in een grafiek of tabel.
  4. Gebruik matplotlib of een alternatief (zoals prettytable of gewoon print()).
  5. Voeg jullie namen en datum bovenaan het script toe als commentaar.

🎨 Suggesties voor onderwerpen

🧠 Reflectie

📤 Inleveren

⭐ Verdieping

⚙️ Technische tips

📚 Samenvatting

In deze les leer je samenwerken aan een mini-project waarin je data uit een echte API omzet naar inzichtelijke visualisaties. Je combineert alles wat je hebt geleerd: API-verzoeken, JSON verwerken, data structureren, en presenteren.

8 Eindproject – API Dashboard (samenwerking)

🎯 Leerdoelen

💡 Inleiding

Je hebt in de vorige lessen geleerd hoe je gegevens kunt ophalen van één API en deze kunt visualiseren. In dit eindproject ga je die kennis uitbreiden: je combineert informatie van meerdere API’s om een klein, nuttig Python-dashboard te maken. Dat kan bijvoorbeeld gaan over weergegevens, valutakoersen, nieuws, of sportresultaten.

Je werkt in een klein team (twee of drie studenten) en gebruikt jullie gecombineerde kennis om iets te maken dat meerwaarde heeft: een programma dat gegevens uit verschillende bronnen slim samenbrengt.

Voorbeelden van mogelijke projecten

🛠️ Eindopdracht – Bouw een API Dashboard

👥 Werkvorm

Werk samen in duo’s of in groepen van drie. Verdeel de verantwoordelijkheden duidelijk en noteer deze bovenaan in jullie code. Bijvoorbeeld:

# Team: Sarah & Mohammed
# Sarah: Data ophalen en JSON-verwerking
# Mohammed: Visualisatie en foutafhandeling

📋 Opdrachtstappen

  1. Kies samen een thema (weer, geld, sport, reizen, etc.).
  2. Zoek twee of meer API’s die relevant zijn voor dat thema.
  3. Lees de documentatie en bepaal welke data jullie nodig hebben.
  4. Maak een Python-script dat:
    • Data ophaalt via requests uit minimaal twee API’s.
    • De gegevens combineert of vergelijkt (bijv. weer + locatie, koers + nieuws).
    • De resultaten weergeeft in een duidelijke visualisatie (grafiek of tabel).
  5. Test jullie code en voeg foutafhandeling toe met try/except.
  6. Schrijf een korte uitleg over hoe jullie project werkt en wie wat heeft gedaan.

🧠 Tip voor de opbouw van jullie script

import requests
import matplotlib.pyplot as plt

# --- Instellingen ---
API_1 = "https://api.exchangerate.host/latest"
API_2 = "https://api.coindesk.com/v1/bpi/currentprice.json"

# --- Data ophalen ---
valuta_data = requests.get(API_1).json()
bitcoin_data = requests.get(API_2).json()

# --- Gegevens verwerken ---
eur_usd = valuta_data["rates"]["USD"]
btc_usd = bitcoin_data["bpi"]["USD"]["rate_float"]

# --- Resultaten tonen ---
print(f"1 EUR = {eur_usd:.2f} USD")
print(f"1 Bitcoin = {btc_usd:.2f} USD")

plt.bar(["Euro", "Bitcoin"], [eur_usd, btc_usd])
plt.title("Vergelijking van valuta- en cryptokoersen")
plt.ylabel("Waarde in USD")
plt.show()

Dit voorbeeld combineert twee verschillende API’s (valuta en crypto) in één klein dashboard. Het toont hoe eenvoudig je meerdere databronnen kunt combineren in Python.

🤝 Samenwerken

Goede samenwerking is cruciaal in softwareontwikkeling. Werk efficiënt door gebruik te maken van de volgende strategieën:

🧠 Reflectie

📤 Inleveren

⭐ Verdieping (voor snelle studenten)

⚙️ Technische tips

📚 Samenvatting

In dit eindproject combineer je alles wat je geleerd hebt over API’s, JSON, data­verwerking en visualisatie. Je leert niet alleen programmeren, maar ook samenwerken, plannen en communiceren zoals echte developers dat doen. Samen bouw je een klein maar krachtig Python-dashboard dat data uit de echte wereld tot leven brengt.

---

Revision #2
Created 2025-10-19 15:28:29 UTC by Max
Updated 2025-10-19 15:38:57 UTC by Max